Vlinder

Wat zijn ecosystemen?

Ecosystemen zijn natuurlijke systemen die bestaan uit levende wezens, en de toevoer van alles wat dat in stand houdt. Soorten ecosystemen zijn bijvoorbeeld bomen, maar ook bossen. Leven in de breedste zin van het woord, want ook Moeder Aarde rekenen we hiertoe. Zonder zou natuurlijk kapitaal ook niet bestaan. Naar schatting is namelijk 40 procent van onze wereldeconomie afhankelijk van hulpbronnen: daarmee vormt dit het fundament waarop onze economie steunt.

Een ecosysteem werkt als een kringloop. Tussen de organismen en de abiotische omgeving vindt een wisselwerking plaats, die wordt aangedreven door onze grootste energiebron: de zon. Het is aan de mens – en volledig in zijn eigenbelang – om dit evenwicht niet te verstoren. Je tuin wil je ook gezond houden, toch? Ook dit is een ecosysteem, waarin flora en fauna de dienst uitmaken. Ecosystemen hebben de hulp van de mens niet nodig, maar juist andersom. Neem bijvoorbeeld Tsjernobyl, een plek waarop de mens zijn (niet bepaald ecologische) voetafdruk achterlaatte in de vorm van een nucleair rampgebied. Inmiddels heeft het zich echter weer hervormt tot een waar natuurgebied. Zolang er een balans is tussen de levende en de niet-levende elementen, blijft deze kringloop werken. Zo zijn planten bijvoorbeeld afhankelijk van de bodemsamenstelling en mensen van de aanwezigheid van water. Zelfs de niet-levende omgeving helpt dus om de boel draaiende te houden. Een onterechte benaming, als je je bedenkt dat ons bestaan afhangt van bodem, water en lucht. Natuurlijk Kapitaal blaast het daarom graag nieuw leven in.

Ecosysteem weer op de kaart zetten

Omdat wij er voor ons bestaan afhankelijk van zijn, moeten we ecosystemen weer op de kaart zetten. Wij hebben invloed op de gezondheid van ecosystemen en kunnen dus ook de nodige verandering teweegbrengen. Bosbranden en aarbevingen kunnen de balans verstoren, maar ook de mens heeft er een handje van. Omdat wij afhankelijk zijn van natuurlijke hulpbronnen gebruiken wij deze voor economische doeleinden. In de afgelopen jaren is dit meer en meer geworden, waardoor ecosystemen uitputten. Als gevolg hiervan neemt biodiversiteit af, sterven er honderdduizenden diersoorten uit en verandert het klimaat. Als we onze omgeving niet snel zullen benaderen als een duurzaam ecosysteem dat we in stand moeten houden dreigt deze in te storten. Een stap in de goede richting is het uitfaseren van de niet-hernieuwbare elementen, om zo de overstap te maken naar hernieuwbare elementen, zoals windenergie.

Invloed uitoefenen op ecosystemen

Het lijkt er misschien op dat we geen invloed kunnen uitoefenen op ecosystemen. De grootte hiervan reikt tenslotte tot de buitengrens van onze Aarde. Echter is deze terug te brengen tot een enkele boom. Het planten van één enkele boom kan al het verschil maken, net zoals het kappen hiervan per definitie gevolgen heeft voor het grotere ecosysteem, omdat hij in relatie staat tot de omringende omgeving. Je kan je dan ook vast wel een voorstelling maken van de mate waarin sectoren als agrifood, bouw en chemie deze beïnvloeden. Van het gebruik van water en energie tot aan de temperatuur in een gebied.

Om ecosystemen gezond te houden moet er sprake zijn van een natuurlijk evenwicht. Gun natuurlijk kapitaal een plaats aan de tafel en luister naar hoe de natuur reageert op menselijke activiteiten. Ons platform Natuurlijk Kapitaal is dé plek vol inspiratie, opinie en tools om ermee aan de slag te gaan.